Kategori: İz Bırakanlar

Erdal Erzincan,1971 yılında Aşkale ilçesinde doğdu. 7 yaşında usta – çırak geleneğiyle bağlama çalmayı öğrendi.

Dadaş, sevdiğine ölümüne bağlı… Erzurum bunu 1993 yılında yaşanan bir olayla ortaya koydu.

Din alimi Çögenderli Hacı Salih Efendiİstanbul’da vefat etti.

Hacı Salih Efendi’nin cenazesi, Fetullah Gülen’in kıldırdığı cenaze namazı sonrasında vasiyeti gereği Menderes Caddesi yakınındaki Esat Paşa Cami Mezarlığı’na defnedildi.

Aradan 6 ay 10 gün ay geçmişti ki, camiye gelenler,  Hacı Salih Efendi’nin mezarının boş olduğunu gördüler.

Emniyet alarma geçti, cenaze aranmaya başlandı.

Çok geçmeden gerçek ortaya çıktı.

Çöğenderlilier, canlarından çok sevdikleri şeyhlerinin cenazesini  köye götürmüşlerdi.

Nasıl mı?

Gece geç saatte mezarlığa gelen 6 Çöğenderli,Salih Efendi’nin cenazesini büyük bir soğukkanlılıkla mezarından çıkarırlar.

Köye götürülmek üzere bir minibüse konur.

Köylü sabaha kadar uyumamıştır.

Heyecanlı bekleyiş, sabaha karşı biter ve cenazeyi getiren minibüs gözükür.

Ağlama ve dua sesleri birbirine karışmıştır.

Cenaze daha önce hazırlanan musalla taşına alınır ve Salih Efendi’nin henüz çürümemiş eli kefenden çıkarılır.

Tüm köylü kuyruğa girer, el öpülür.

Sonra köy girişinde hazırlanan mezara yine dualarla defnedilir.

Devamı mı?

6 köylü şeyhin cesedini kaçırmaktan hakim karşısına çıkar. Yargılama sonunda Çögenderlilere birer ay hapis cezası verilir.  Ceza, para cezasına çevrilir.

Bu  olay, yakın tarihimize ilk ceset çalma olayı olarak geçer.

Dursunoğlu, 1829 yılında Erzurum’da doğdu. Erzurum Kongresi’nde Mustafa Kemal’in yakınında yer alan Dursunoğlu, Almanya’da Felsefe ve Sosyoloji eğitimi gördü.

1921-24 yılları arasında Erzurum Lisesi Müdürlüğü görevini yürüten Dursunoğlu, 1926-30 yılları arasında Orta Öğretim Umum Müdürlüğü görevine atandı.

1949-53 tarihleri arasında CHP Genel Sekreter Yardımcısı ve Ulus Gazetesi Başyazarlığı yapanDursunoğlu, 1961 yılında Kontenjandan Kurucu Meclis’e  Erzurum Milletvekili  olarak girdi. 11 Ocak 1970 yılında kaybettiğimiz Dursunoğlu, Erzurum Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nde  de önemli görevlerde bulunmuştu.

Özellikle 12 Eylül sonrası adından bahsettiren Cemaleddin Kaplan, 1926 yılında Erzurum’un İspir ilçesinde doğdu.

1966’da Ankara İlahiyat Fakültesi’ni bitirdi. 1966-1971 yılları arasında Adana Müftülüğü yaptı. Daha sonra Diyanet İşleri Başkanlığı Personel Daire Başkan Vekilliği yapan Kaplan, 1981 yılında emekli oldu. 12 Eylül 1980 darbesi ve 1981 yılında MSP’nin kapatılmasını takiben Almanya’ya giderek Milli Görüş’ün bu ülkedeki faaliyetlerine katıldı. Avrupa Milli Görüş Teşkilatı’nın İrşad ve Fetva Komisyonu Başkanlığı’na getirilenCemaleddin Kaplan, 1983 Ağustos ayında “İslam’da Parti olmadığı” fikriyle bir ayrılık başlattı. Dönemin Cumhurbaşkanı Kenan Evren tarafından Türk halkına“karases” olarak tanıtalan Kaplan, 1984 yılında Türk vatandaşlığından çıkarıldı. Almanya’da sözde  ‘Anadolu Federe İslam Devleti’ ni kuran Kaplan, 1994 yılında öldü. Cenazesi Erzurum’un Altıntepe Köyü’nde toprağa verildi. Kaplan’ın mezarı da dava konusu oldu.  Türbe şeklinde yaptırılırken, mezartaşına Arapça harflerle“Müslümanların Halifesi, Emiril Müminin” şeklinde yazı yazdırıldı.

1998 yılında Erzurum Cumhuriyet Savcılığı tarafından söz konusu yazının kaldırılması amacıyla soruşturma başlatıldı.

Soruşturmanın ardından Erzurum 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’ne açılan dava sonucunda mezar taşındaki Arapça harflerle yazılı ibarenin üzeri, “Tekke ve Zaviyeler Kanunu”na aykırı olduğu gerekçesiyle  boyayla kapatıldı.

Erzurumlular, Yeşilçam dünyasında da bir çok başarıya imza attı. Yılmaz Güney’in de ortakları arasında bulunduğu Dadaş Film, bunlardan biriydi.

Dadaş Film’in kurucularından Cahit Gürpınar, 1960 yılında Gürpınar Sineması binasının inşaatını tamamlayarak sinemacılığa ilk adımı attığında, sinema tarihinde önemli bir sayfada açılmış oldu.

Türk sinamasına baş yapıtlar kazandırma peşinde olan Gürpınar, 1966 yılında Dadaş Sinemacılık ve Ticaret Limited Şirketi’ni kurdu ve art arda 19 film çekti.

Filmlerden başrolünü Yılmaz Duru’nun oynadığı “Zalimler”  şirketin kurulduğu yıl Altın Portakal Ödülü aldı.

Çoğu film yapımcısına nasip olmayan başarı bundan sonra da devam etti.

Yeşilçam’ın bir numaralı şirketi haline gelen Dadaş Film’in çektiği ve başrollerini Yılmaz Güney– Pervin Par ikilisinin paylaştığı  “Hudutların Kanunu” ileYılmaz Güney– Nilüfer Koçyiğit  ikilisinin unutulmaz rolleri ile hafızalara kazınan “Kızılırmak Karakoyun” bütün zamanların  en iyi 10 filmi arasına  girmeyi başardı.

1930 Erzurum doğumlu olan Cahit Gürpınar 2000 yılında,  hayatını kaybedince, bayrağı kızı yazarımız Nil Gürpınar aldı. Sinema Eserleri Sahipleri Derneği (SESAM) üyesi olan Nil Gürpınar, babasının bıraktığı mirası sürdürme çabasını keybetmedi ve DADAŞ FİLM festivali ile Erzurum Sanatına Dadaş Film mührünü vurdu.

Yılmaz Güney’in ortağı olduğu Dadaş Film hesabına çektiği ve Türk film klasikleri arasına giren diğer filmler şunlar:

Kovboy Ali, Yedi Dağın Aslanı, Bana Kurşun İşlemez, Kazanoğlu, Eşkıya Celladı, Arslanların Dönüşü ve Eşref Paşalı.