Aydın Valisi Ömer Faruk Koçak’ın danışmanı Bekir Aygül, bazı basın yayın organlarında Söke Kisir Mahallesi’nde halk sağlığını tehdit eder boyutta radyasyon olduğuna ilişkin haberlerin gerçeği yansıtmadığını ileri sürerek Türkiye Atom Enerji’si tarafından yaklaşık 2 yıl önce yapılan inceleme sonuçlarını içeren raporu yayınladı. İlgili raporun 16.12.2015 tarih ve 67441 sayılı yazıyla Aydın Valiliğine bildirildiği belirtildi.
Yapılan açıklamada “Aydın ili Söke ilçesi Kisir mahallesinde yüksek radyasyon ölçümleri yapıldığına dair haberler zaman zaman medyada yer almaktadır. Kurumumuz (Türkiye Atom Enerjisi Kurumu) uzmanlarınca 24 Ağustos 2015 ve 22 Ekim 2015 tarihlerinde yerinde yapılan inceleme ve ölçümler ile alınan örneklerin Kurumumuza bağlı Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi laboratuvarlarında yapılan analizleri sonucunda elde edilen sonuçlarda halk sağlığını tehdit edecek herhangi bir durum yoktur. Öncelikle, bir bölgedeki doğal fon radyasyonu jeolojik yapı, rakım gibi faktörlere bağlıdır. Bu bağlamda Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün (MTA) internet sitesinde verilen “Aydın ili Maden Haritası” incelendiğinde, söz konusu bölgede uranyum maden yatağı olduğu görülmektedir. Bu hatırda tutularak bölgede yapılan analizlerin sonuçlarına bakıldığında uranyum yataklarına yakın olan Yusufağalar mevkisi haricinde radyoaktivite değerlerinin ülkemiz ortalama seviyelerinde olduğu görülecektir. Bölgede yaşam alanlarında yapılan çevresel radyasyon ölçümlerinde gama radyasyon doz hızı seviyelerinin 0,12-0,55 Sv/h arasında olduğu tespit edilmiştir. Yusufağalar mevkisinde ise ölçülen radyasyon seviyeleri o bölgedeki ortalama radyasyon seviyesinin üzerinde olmakla beraber, dozimetrik hesaplamalar neticesinde halk sağlığını tehdit edecek bir durumun söz konusu olmadığı değerlendirilmektedir” denildi.
“Bölgeye RESA kurulacak”
Aydın’da biri Efeler merkez diğeri Kuşadası olmak üzere iki adet Radyasyon Erken Uyarı Sistem Ağı (RESA) bulunduğunu halkın endişesinin giderilmesi için Kisir mahallesine de yeni bir istasyon kurulacağı belirtilen açıklamada “Bilindiği üzere Kurumumuz tarafından Türkiye sathında toplam 193 adet istasyondan oluşan Radyasyon Erken Uyarı Sistemi Ağı (RESA) kurulmuş ve işletilmektedir. Bu istasyonlardan alınan veriler resmi internet sayfamızdan da izlenebilmektedir. Bu istasyonlardan alınan verilere göre Türkiye doğal fon radyasyon ortalaması 0,10 Sv/saattir. Bu minvalde Aydın ili ve çevresinde bulunan 2 adet RESA istasyonundan alınan radyasyon seviyeleri de Aydın Merkez için 0,12 Sv/saat ve Kuşadası için 0,10 Sv/saattir. Bununla birlikte halkın endişesinin izalesi için Kisir mahallesine bir adet RESA istasyonunun kurulması planlanmıştır. İstasyonun kurulmasını takiben ölçülen radyasyon doz hızları her saat güncellenerek TAEK internet sitesi üzerinden yayınlanacaktır. Öte yandan yapılan çalışmalarda su ve gıda örnekleri de alınmış ve bu örneklerin laboratuvar analizleri yapılmıştır. Analizler sonucu elde edilen veriler Dünya Sağlık Örgütünü tarafından içme suları kalitesine ilişkin tavsiye edilen izleme sınır değerlerin altındadır. Gıda numunelerinin radyoaktivite analizi sonuçlarında da anomali bulunmamaktadır. Sonuç olarak bölgedeki su ve gıda tüketiminde herhangi bir sakınca olmadığı görülmektedir” denildi.
Bugün ulusal bir gazetede çıkan, Türk mermerinde yüksek radyasyon olduğu için 3. Havalimanı’nda kullanılmayacağı haberi üzerine basın toplantısı düzenleyen Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Doğal Yapı Taşları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Turgay Onargan, Türkiye’nin ürettiği mermerlerin yüzde 95’inin karbonatlı mermer olduğuna dikkat çekerek, “Bunların içerisinde radyonüklid yoktur, çevreye zararı yoktur. İnsan sağlığına ve çevreye olumlu yönleri vardır” dedi.
Türkiye’de sadece 3 adet bulunan, saniyeler içerisinde kalp anjiyosu ve kolonoskopi yapabilen bilgisayarlı tomografi sistemi ile artık hastalar diğer tomografilere oranla 25 kat daha az radyasyona maruz kalacak.
2018 yılında hizmete girerek 3 binden fazla bilimciye araştırma olanağı sunacak olan Alman Araştırma Merkezi FAIR ile Türk üniversiteleri arasında bilimsel işbirliği sağlandı. İşbirliği çerçevesinde alt projeleri Türkiye’de gerçekleşecek olan NUSTAR deneyi süresince geliştirilecek daha hızlı ve verimli cihazlarla artık tedavi ve teşhislerde kullanılan çeşitli film ve tomografi makineleri daha az radyasyon dozu gerektirecek.