Ramazan Bayramı’nın, yüksek şekerli ve kalorili besinlerin çokça tüketildiği bir bayram olduğu için özellikle diyabetli kişilerin büyük risk taşıdığını belirten Diyetisyen Derya Zünbülcan, “Bilinçli beslenerek bu risklerin üstesinden gelmek mümkündür” dedi.
Diyetisyen Derya Zünbülcan, diyabetlilerin Ramazan Bayramı’nda dikkat etmesi gereken hususlar hakkında bilgi verdi. Zünbülcan, “Diyabet hastaları Ramazan sonrası normal beslenme düzenine geçerken oldukça dikkatli olmalıdır. Dikkat edilmezse yüksek şeker ve yoğun kalori alımıyla birlikte ani kan şekeri yükselmesi, yüksek tansiyon, kan akışkanlığının azalması, ani felç ve beyin kanamasına neden olabilir. Bilinçli beslenerek bu risklerin üstesinden gelmek mümkündür” diye konuştu.
İkram edilen tatlılar nedeniyle yükselen kan şekerini kontrol altına almanın yollarını sıralayan Zünbülcan, şu bilgileri paylaştı:
Şeker dengesi için günde 6 öğün beslenin
“Şeker dengesi için en temel kural ana ve ara öğünlerin dengesidir. Bayram ile birlikte Ramazan ayında iki öğün tüketmeye alışan metabolizmayı günde 6 öğün ile beslemeye başlayın. 3 ana öğün olarak kahvaltı, öğle ve akşam yemeği ve üç ara öğün şeklinde beslenerek kan şekerinizdeki iniş çıkışları önleyebilirsiniz.”
Kahvaltıda bal, kaymak ve börekten uzak durun
“Kahvaltı iyi kan şekerinin olmazsa olmazıdır. Bayram boyunca güne mutlaka bol yeşillik, yarım yağlı peynir, domates, biber, semizotu salatalık ile hazırlanmış bir kahvaltı ile başlayın. Misafirliklerde yağlı ve şekerli ikramlar olacağı için kahvaltıda börek, hamur işleri, reçel ve bal gibi basit şeker içeren besinlerden uzak durun.”
Çantada ara öğün taşıyın
“Misafirliğe gitmeden önce ara öğün yapın. Eğer tüm gün gezeceğim diyorsanız ara öğününüzü çantanızda taşıyın. Böylece uzun süre aç kalmaz, kan şekerinizi dengede tutmak için 2.5-3 saatte bir ara öğün yapma kuralına uymuş olursunuz. Çantanızda süt, badem, kuru meyve gibi alternatifler bulundurmak kan şekerinizin ani düşmesini engeller. Böylece her daim tok kalırsınız.”
Meyvenin yanında badem yiyin
“Meyve çok faydalıdır. Ancak faydalı da olsa içerisinde bulunan şeker kan şeker dengemizi bozabilir. Bu nedenle ara öğünlerde meyveyi tek başına yemeyin. Yanında mutlaka ya bir bardak süt ya da badem gibi hem protein hem yağ içeren bir besin ile birlikte tüketin. Yemeğe davetliyseniz gitmeden önce mutlaka ekmeksiz bir sebze yemeği ya da en azından ufak bir ara öğün tüketin. Böylece kan şekeriniz dengede olduğu için sofradakilerden çokça tüketmek istemeyeceksiniz.”
İki fincandan fazla çay içmeyin
“Diyabet hastalarında kan şekeri yüksek olduğu için sıvı kaybı da yüksektir. Sıcak havayla birlikte fazla miktarda içilen çay ve kahve de vücuttan atılan sıvı miktarını artırdığı için çay ve kahvenin tüketim miktarına dikkat edilmelidir. Günde en fazla iki fincan çay, bir fincan kahve tüketilebilir.”
Su, şekeri dengeler
“Yeterli su içmek hem kan şekeri için hem de bedenin diğer dengeleri için çok önemlidir. Susuzlukta kan şeker dengesi bozulur, tansiyon yükselmesi, kan akışkanlığının azalması, ani felç ve beyin kanaması gibi tehlikeli durumlar oluşabilir. Gün içerisinde ortalama 10-12 bardak su içmeye gayret gösterin. Su, metabolizmanızın sağlıklı çalışmasını sağlar, şekeri dengeler.”
Taze sıkılmış meyve suyu yasak
“Hepimiz taze sıkılmış meyve suyunun masum olduğunu düşünürüz. Oysaki meyve suyunun taze sıkılmış olması onu masum kılmaz. Taze sıkılmış da olsa bir bardak meyve suyu kan şekerini çok hızlı yükseltir. Bu nedenle yemeklerin yanında meyve suyu yerine bir bardak ayran ya da bir kase cacık tercih etmelisiniz.”
Bayrama özel şeker dengeleyen beslenme planı
Bayrama özel şeker dengeleyen beslenme planını da aktaran Zünbülcan, “Kahvaltıda 2-3 dilim esmer ekmek, 2-3 dilim az yağlı peynir, 6-7 adet zeytin, 1 adet haşlanmış yumurta, domates, salatalık, maydanoz, sivri biber, semizotu; ara öğünde 12 kiraz 10-12 badem bir fincan yeşil çay; öğlen 8 çorba kaşığı etli veya zeytinyağlı sebze yemeği, bit kase cacık, 2 dilim esmer ekmek veya 5-6 çorba kaşığı bulgur pilavı, bol salata (bir tatlı kaşığı zeytinyağ); ara öğünde bir bardak tarçınlı süt, bir dilim diyabetik baklava; akşam 4-5 adet ızgara köfte ve bir kase yoğurt (sumak ilaveli), bir dilim esmer ekmek, domates ve semizotu salata ile iki saat sonra bol salatalık ve bir bardak ayran tüketilebilir” dedi. Zünbülcan, “Bu beslenme listesi yaşınız, boyunuz, cinsiyetiniz, sağlık durumunuz, kullanılan ilaçlarınız varsa ilaçlarınız bilinmeden sadece örnek bir liste olması için planlanmıştır. Eğer metabolik bir rahatsızlığınız varsa asla bu listeyi uygulamayınız. Size özel hazırlanmış sağlıklı beslenme listesi için mutlaka bir uzmana danışınız” diye konuştu.
Yıldırım Beyazid Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokronoloji ve Metebolizma Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Oya Topaloğlu, Türkiye’de diyabetlilerin haklarından habersiz olduğunu belirterek, yüzde 60 çalışma yeteneğini kaybeden diyabetlinin malulen emekli olabileceğini kaydetti.