Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü coğrafi işaretli ürünleri açıkladı. Erzurum su böreği de coğrafi işaretli ürünler arasında yerini aldı.
Erzurum’un “Coğrafi İşaretli Ürünlerinin” Civil Peynir, Ehram(İhram), Hınıs Fasulyesi, İspir Kuru Fasulyesi, Kadayıf Dolması, Karnavas Dut Pekmezi, Küflü Çivil Peyniri (Göğermiş Peynir), Oltu Taşı ve Oltu Çağ Kebabı, Narman Şeker Fasulyesi ve Su Böreği olmak üzere toplam 11 adet ürün bulunuyor. Erzurum’un yöresel ürünleri ve lezzetleri olarak 11 ürün Coğrafi İşaretli Ürün olarak tescillendi. Türkiye çapında üne sahip olan ve büyük bir beğeni ile tüketilen Erzurum Su Böreği ise Erzurum Ticaret Borsası tarafından 2019 yılında yaptığı müracaat sonucunda 29 Temmuz 2020 tarihinde Türk Patent Kurumu tarafından Erzurum yöresine ait bir yöresel yemek, tat ve lezzet olduğu tescillendi. Erzurum bu sayı ile ülke genelinde birçok ilin önüne geçti.
Coğrafi işaretli ürün ne demek?
Coğrafi işaret, temel olarak benzerlerinden farklılaşmış ve bu farkı kaynaklandığı yöreye borçlu olan bir yöresel ürün adını ifade eder. Bu anlamda coğrafi işaret, belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından kökenin bulunduğu yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işarettir.
Coğrafi işareti kimler alabilir?
Coğrafi işaret tescil başvurusu, coğrafi işarete konu olan ürünün üreticisi olan gerçek veya tüzel kişiler, tüketici dernekleri, konu ve coğrafi yöre ile ilgili kamu kuruluşları tarafından yapılabilmektedir.
Coğrafi işaretli ürün unvanı nasıl alınır?
Coğrafi işaret başvurusunda bulunmak isteyenler posta yolu ile ya da elden Türkiye Patent Enstitüsü’ne doğrudan ya da vekil aracılığı ile başvuru yapabilirler.
Tescil başvurusu yapılan coğrafi işarete veya geleneksel ürün adına ait başvuru Kurum tarafından değerlendirilir. İhtiyaç duyulduğu takdirde, konuda uzman bir veya birkaç kurum veya kuruluştan görüş alınır. 6769 sayılı Kanunda belirtilen koşulları sağlayan başvurular Bültende yayımlanır. Bültende yayım tarihinden itibaren üç ay içinde hakkında herhangi bir itiraz yapılmamış, yapılan itirazlar nihai olarak reddedilmiş veya itirazların değerlendirilmesi sonucunda değişikliğe uğramış başvuru, bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde tescil ücretinin ödenmesi ve ödendiğine ilişkin bilginin aynı süre içinde Kuruma sunulması şartıyla tescil edilir, sicile kaydedilir ve tescil bilgileri Bültende yayımlanır.
Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adının tescilinin tek bir üreticinin haklarını değil, tescil belgesindeki şartlara uygun üretim yapan ve pazarlayanların tümünün haklarını koruduğunu ifade eden yetkililer, “Çünkü tescil yöresel, bölgesel ve ülkesel genelliğe sahip olup, sağladığı haklar belli bir kişiye veya bazı kişilere bağlanamaz. Coğrafi işaretin ve geleneksel ürün adının amacı, tescile konu olan ürünün üretimi, kaynağı gibi bir takım genel niteliklerine bağlı özelliklerden ötürü belli bir üne kavuşmuş ürünlerin korunmasını sağlamaktır. Örneğin fasulye için “Narman Şeker Fasulyesi” “İspir Kuru Fasulyesi” ibaresi, pekmez için “Karnavas Dut Pekmezi” ibaresi, kaymak için “İspir Kaymağı” ibaresi belirli bir kalitenin işareti olarak ortaya çıkmaktadır. Bu anlamda şehrimize özgü ürünlerimizin farklı platformlarda tanıtımının yapılabilmesi ve bilinirliğinin artırılması için kamu kurum ve kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları olarak farklı dönemlerde Türkiye Patent Enstitüsüne gerekli başvurular yapılmış ve hali hazırda 11 adet ürünün Coğrafi İşaretli Ürün tescilleri gerçekleştirilmiştir. Bunlar: Kadayıf Dolması, Cağ kebabı, Ehram, İspir Kuru Fasulyesi, Hınıs Fasulyesi, Narman Şeker Fasulyesi, Karnavas Dut Pekmezi, Göğermiş Peynir, Oltu Taşı, Cıvıl Peynir, Erzurum Su Böreği. Önemi son yıllarda daha da artan Coğrafi İşaretli Ürün tescili hususunda şehrimiz benzer birçok şehre göre daha hassasiyetli davranmaktadır ve birçok ilden daha fazla coğrafi işaretli ürüne sahiptir ve sonuçlanmasını beklediğimiz birçok başvurumuz da bulunmaktadır. Hedefimiz birkaç yıl içinde bu sayıyı en az 20 ye çıkarmaktır. Temel olarak benzerlerinden farklılaşmış birçok benzer ürünün farklı şehirler tarafından tescil edilme durumu söz konusu olabilmektedir. Bu şehrimize ait değerlerimizin başka şehirler tarafından sahiplenildiği anlamına gelmemekle beraber bu ürünler sadece bizim şehrimiz tarafından tescil edilmiştir. Şehrimiz; tarihi geçmişi ve bulunduğu konum itibari ile olarak Türkiye’nin en zengin gastronomi, tarihi ve ticari geçiş güzergâhında bulunması sebebi ile sahip olduğumuz zenginliklerin farkındayız ve şehrimizle özdeşleşmiş ürünlerimizin korunarak ileriki dönemlere aktarılabilmesi için çalışmalarımıza var gücümüzle devam etmekteyiz” dedi.
Sinop’un Boyabat ilçesi asırlık lezzetlerinden “Sçsırık kebabı” tescillendi.
Coğrafi işaretli ürünlerin üretimindeki artış bir taraftan milli değerlerin korunmasına, yerel kültürün tanıtılmasına ve kırsal turizmin gelişmesine diğer taraftan ekonominin canlanmasına ve güçlenmesine yardımcı oluyor.
Erzurum’un Aziziye ilçesi Organize Sanayi Bölgesi’nde kurulan ’Aziziye El Sanatları Üretim İşletmesi’nde kadınlar kendi elleriyle tezgahlarda ehram örüyor.
Kocaeli’nin Kandıra ilçesinde üretilen, lezzeti ve aramasıyla ünlenen Kandıra karpuzunun marka haline gelmesi için coğrafi işaret başvurusunda bulunuldu.