Çocuk Kardiyoloji Uzmanı Dr. İrfan Oğuz Şahin, çocuklarda morarma, sık-zor nefes alma, iyi beslenememe, kilo alamama, aşırı terleme, sık alt solunum yolu enfeksiyonu geçirme ve çarpıntı gibi durumların kalp hastalığı belirtisi olabileceğini söyledi.
VM Medical Park Samsun Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Kliniğinden Uzm. Dr. İrfan Oğuz Şahin “çocuklarda kalp hastalıkları” hakkında bilgi verdi. Dr. Şahin, “Kalp hastalıkları doğuştan olan ve sonradan gelişenler olmak üzere iki gruptur. Erişkinlerde sonradan görülen kalp hastalıkları, çocuklarda doğuştan kalp hastalıkları ön plandadır. Doğuştan kalp hastalıkları, hamileliğin erken dönemlerinde kalbin gelişmesindeki bir kusurun sonucudur. Genellikle bu kusurun ne olduğu tam bilinmemekle birlikte genetik hastalıklar, bazı viral enfeksiyonlar, alkol ve kimyasalların etken olabileceği düşünülmektedir” diye konuştu.
Uzm. Dr. İrfan Oğuz Şahin şöyle devam etti: “Kalp hastalıkları, probleme yol açmayacak küçük bir delik şeklinde olabileceği gibi kalbin odacık ya da kapaklarının oluşmaması gibi ağır şekillerde de olabilir. Fetal ekokardiografi ile gebeliğin 20. haftasından itibaren ağır kalp hastalıklarının tespit edilmesi mümkündür. Ancak bir kısım önemli kalp hastalıkları ve küçük olan deliklerin çoğu gebelikte saptanamayabilir. Doğumsal kalp hastalığı sıklığı 100 canlı doğumda 1 kadardır. Bunların için de bir kısmı önemsizdir, tesadüfen tanı koyulur ve kendiliğinden düzelir. Bir kısmı ilk birkaç ay içinde belirti ve bulgu vererek tanınır ki bunlar da ya kendiliğinden düzelir ya da ilerleyen yaşlarda tedavi edilir. Bir kısmı ise doğum ile birlikte ya da ilk birkaç ay içinde sağlıklı bir bebeğin çok hızlı kötüleşmesi ile karşımıza çıkar ve çok hızlı tanı koyulup tedavi edilmezse istenmeyen sonuçlarla karşılaşılabilir. Ağır kalp hastalıkları nadir görülseler de sansasyonel olduklarından aileleri sanki bütün çocuk kalp hastaları kötü bir süreçten geçecekmiş gibi tedirgin eder.”
Bir çocukta kalp hastalığı şüphesi uyandırması gereken belirtiler hakkında bilgi veren Dr. Şahin “Morarma, sık-zor nefes alma, iyi beslenememe, kilo alamama, aşırı terleme, sık alt solunum yolu enfeksiyonu geçirme, çarpıntı şeklinde sayılabilir. Kalple ilgili şikayeti olmayan çocukların muayeneleri sırasında duyulan üfürümler de hastalık şüphesi ile değerlendirilir. Bunların bir kısmı sağlıklı kalpten gelen masum üfürümler, bir kısmı ise kalp hastalığından kaynaklanan üfürümlerdir” açıklamasında bulundu.
Bir bebek ya da çocuk doğuştan kalp hastalığı tanısı aldıktan sonra hekimi tarafından takip-tedavi sürecinin belirleneceğini söyleyen Dr. Şahin şunları söyledi: “Hastalığın ağırlığına göre sadece takip ya da tedavi planlar. Tedavi bu hastalıklarda sadece anjiyo ya da cerrahi şeklindedir. İlaç tedavisi yoktur. Anjiyo ya da cerrahi gereken hastaların çocuk kardiyolojisi, çocuk kalp cerrahisi, çocuk yoğun bakım ve anestezistten oluşan deneyimli bir ekibe yönlendirilmesi gerekmektedir. Ülkemiz dünyanın sayılı Çocuk Kardiyolojisi ve Çocuk Kalp Damar Cerrahisi hocalarına sahiptir. Günümüzde bir günlük, hatta 1000 gramdan küçük bebeklerde bile kalp ameliyatları başarı ile gerçekleştirilmektedir. Çok nadir olarak bazı kalp hastalıkları ameliyat edilemeyecek kadar ağırdır ve hastalar ne yazık ki kaybedilir. Organ nakli, gen tedavileri umut vericidir ancak henüz istenen düzeye gelememiştir.”
Uzm. Dr. İrfan Oğuz Şahin “Kalp hastalığı şüphesi ile Çocuk Kardiyoloji bölümüne getirilen çocuklar aile hikayesi, ayrıntılı muayene, EKG ve ekokardiyografi ile değerlendirilir. Bunlar, bebek ve çocukların canını acıtan, radyasyon verilen işlemler değildir. Hastaların çok büyük bir kısmı bu aşamada tanı alır. Az bir kısmında ise tanı için kan tahlili, göğüs filmi, anjiyografi yapılması gerekebilir” şeklinde konuştu.
“Sonradan gelişen kalp hastalıklarının doğuştan kalp hastalıklarına göre daha az olmakla beraber en az onlar kadar önemlidir” diyen Dr. Şahin, “Ancak, daha önceden kalp şikayetleri olmayan, kalp hastalığı tanısı koyulmamış ve aniden kaybedilen çocuk haberleri aileleri sonradan gelişen kalp hastalıklarını önemsemekten bir adım öteye götürüp tedirgin edebilmektedir. Aniden kaybedilen çocuklar sanıldığının aksine kalp krizi nedeniyle değil ani gelişen tehlikeli ritim bozuklukları nedeniyle olmaktadır. Bu yüzden esas korkulması gereken büyüme döneminde hemen her çocukta olabilecek olan kısa süreli göğüs ağrısı atakları değil çarpıntı, bayılma, bayılacak gibi olma durumlarıdır. Sonradan gelişen kalp hastalıkları içinde en sık görüleni halk arasında eklem ya da kalp romatizması şeklinde de ifade edilen ’akut romatizmal ateş’tir. Uygun tanı ve tedavi ile normal bir hayat yaşayabilecek bu çocuklar uygun tedavi edilmezlerse kalp kapak ameliyatlarına mahkum olabilmektedir” bilgilerini verdi.
Uzm. Dr. İrfan Oğuz Şahin açıklamasını şöyle tamamladı: “Özetle, sonradan gelişen kalp hastalıkları şüphesi uyandıracak belirtileri çarpıntı, göğüs ağrısı, eklem ağrısı, nefes darlığı, bayılma, bayılacak gibi olma, büyüme geriliği, çabuk yorulma şeklinde sıralayabiliriz. Ailelere düşen çocuklarında kalple ilişkili olabilecek belirtileri panik olarak, tedirginlik içinde karşılamak değil dikkatli bir şekilde çocuğunu gözlemleyip evham yapmadan bir çocuk kardiyoloji doktoruna danışmaktır.”
Öksürük, burun akıntısı, ateş okul çağı çocuklarında sıkça görülen basit enfeksiyon belirtileridir. Okul dönemi enfeksiyonlarının çoğu, basit uygulamalarla düzelir. Ebeveynler hiç tedbir almasa da, bağışıklık sistemi sayesinde çocuklar iyileşirler. Çok az bir kısmı ise tıbbi tedavi gerektirir.